De basis van auteursrecht: wat is auteursrecht?
Auteursrecht is een wet die origineel werk van iemand beschermt. Schrijf je een artikel, maak je een foto, ontwikkel je software of maak je een film, dan heb je automatisch het auteursrecht op dat werk. Jij bepaalt hoe anderen je werk mogen gebruiken, delen of kopiëren. Wil iemand je werk gebruiken, dan heeft hij jouw toestemming of een licentie nodig.
Er zijn veel soorten werk die onder het auteursrecht vallen, en voor allemaal geldt het auteursrecht. Het zorgt dat niemand jouw werk kan namaken.
Tekst: Denk aan artikelen, websitecontent zoals blogs, onderzoeken, productinformatie en meer.
Afbeeldingen en foto's: Foto's die je maakt en afbeeldingen die je ontwerpt, kunnen door auteursrecht beschermd zijn.
Video's: Video's en films, ook animaties, vallen onder het auteursrecht.
Muziek: Muziek in elke vorm, zoals merkgeluiden, achtergrondmuziek, podcasts en meer, kan door auteursrecht beschermd zijn.
Software: Zowel de code als de toepassing van software is beschermd door auteursrecht.
Websitecode: Op alle HTML, CSS en andere code rust auteursrecht.
Hoe werkt auteursrecht?
Je hoeft auteursrecht niet aan te vragen. Zodra je originele content maakt, heb je er het auteursrecht op. De maker of auteur van het werk heeft dus vanaf het moment dat het gemaakt is de exclusieve rechten, ook als het niet officieel is geregistreerd. Zo werkt het:
Rechten van de auteursrechthebbende
Met je auteursrecht bepaal je hoe je werk wordt verspreid, aangepast en verveelvoudigd. Als maker heb je een aantal exclusieve rechten op je werk.
Verveelvoudigingsrecht (het werk kopiëren): Als eigenaar van het auteursrecht heb je het exclusieve recht om je werk te verveelvoudigen of te kopiëren. Niemand anders mag dus zonder jouw toestemming kopieën maken van je content (of het nu tekst, muziek, video of afbeeldingen zijn).
Distributierecht (het werk verkopen of delen): Je hebt het recht om je werk onder het publiek te verspreiden. Denk aan het verkopen, delen of uitlenen van kopieën van je werk. Dit recht is belangrijk, omdat je ermee bepaalt wie toegang heeft tot het werk.
Aanpassen en bewerken: Je mag je werk aanpassen, bewerken of omzetten in iets nieuws. Willen anderen dat doen, dan hebben ze jouw toestemming nodig.
Recht op openbaarmaking: Is het werk visueel, dan heeft de auteursrechthebbende het exclusieve recht om het openbaar te tonen. Dat geldt voor kunstwerken, foto's of beelden, in een echte galerie of digitaal.
Hoe lang duurt auteursrecht?
Weet je hoe lang auteursrecht duurt, dan weet je wanneer content vrij te gebruiken is. Voor de meeste werken geldt het auteursrecht tijdens het leven van de maker plus 70 jaar. Daarna wordt het werk publiek domein, en mag iedereen het zonder toestemming gebruiken.
Auteursrecht kent een paar uitzonderingen
Auteursrecht geeft exclusieve rechten, maar er zijn uitzonderingen. Onder fair use mag je auteursrechtelijk werk in beperkte mate zonder toestemming gebruiken.
Fair use is een flexibele regel. Of iets onder fair use valt, hangt af van een paar factoren:
Het doel van het gebruik (commercieel of zonder winstoogmerk)
De aard van het werk (feitelijk of creatief)
Hoeveel je gebruikt (welk deel van het originele werk)
Het effect op de markt (of het de markt voor het originele werk raakt)
Voorbeelden en gevolgen van inbreuk op auteursrecht
Je maakt inbreuk op het auteursrecht als je het werk van iemand anders zonder toestemming gebruikt. Veelvoorkomende voorbeelden zijn een foto van een fotograaf gebruiken zonder licentie, tekst kopiëren van een andere website of muziek in een video gebruiken zonder rechten. De gevolgen kunnen ernstig zijn, van juridische stappen tot geldboetes. Zoekmachines straffen ook sites af met content die hun richtlijnen schendt.
Rechtszaken: Auteursrechthebbenden kunnen een schadevergoeding eisen voor de werkelijke schade (wat ze door de inbreuk zijn misgelopen) of een wettelijke schadevergoeding (tot $150.000 per geschonden werk).
Verboden door de rechter: Rechters over de hele wereld kunnen je opdragen om te stoppen met het gebruik van het werk en het zelfs van je website of uit je content te verwijderen.
Verwijderverzoeken: Grote social media-platforms en zoekmachines kunnen je content verwijderen als een auteursrechthebbende een verwijderverzoek indient onder de Digital Millennium Copyright Act (DMCA).
Hoe gaan zoekmachines om met auteursrecht?
Zoekmachines en social media-platforms spelen een belangrijke rol in het betrouwbaar houden van online content. Ze controleren websites actief op ongeoorloofd gebruik van beschermd materiaal en voorkomen schendingen van het auteursrecht.
Verwijderverzoeken: Ziet een auteursrechthebbende dat zijn werk zonder toestemming wordt gebruikt, dan kan hij zoekmachines vragen de content te verwijderen. De content verdwijnt dan uit de zoekresultaten. Dat raakt de SEO en het organische verkeer van je website. Bij herhaalde schendingen volgen straffen of zelfs een blijvende verwijdering uit zoekmachines.
Technologie om content te herkennen: Zoekmachines gebruiken technologie die beschermd materiaal automatisch herkent. Deze tools scannen websites en geüploade content op overeenkomsten met beschermde werken. Ze kunnen ook het gebruik van content zonder licentie blokkeren, zodat makers controle houden over hun werk.
Straffen en handmatige controles: Zoekmachines controleren ook handmatig. Krijgt een website meerdere DMCA-verwijderverzoeken of wordt hij gemeld voor het gebruik van beschermd materiaal zonder toestemming, dan kan een handmatige controle en een straf volgen.
Hoe gebruik je content legaal op je website?
Wil je het werk van iemand anders gebruiken? Zo doe je dat legaal:
Maak je eigen content:
De veiligste manier om problemen met auteursrecht te voorkomen, is je eigen content maken. Schrijf je eigen blogs, maak je eigen foto's en zelfs je eigen video's. Dan heb je de rechten op alles.
Zo ben je vrij om de content te gebruiken, te delen en in licentie te geven. Met eigen content vermijd je juridische risico's en wordt je website ook echter.
Gebruik content uit het publiek domein:
Content uit het publiek domein mag iedereen gratis gebruiken, omdat het niet meer door auteursrecht is beschermd. Een aantal websites biedt gratis content, afbeeldingen en video's die je zonder beperkingen mag gebruiken.
Vraag toestemming aan de eigenaar:
Wil je echt het werk van iemand anders gebruiken, vraag dan toestemming. Dat kan gratis of betaald zijn, afhankelijk van de voorwaarden van de maker. Zorg wel voor schriftelijke toestemming waarin staat hoe je de content mag gebruiken. Zo voorkom je later misverstanden. Zorg dat de voorwaarden duidelijk zijn, ook eventuele beperkingen, en bewaar de toestemming in je administratie.
Koop een licentie:
Je kunt stockfoto's, video's en muziek kopen op websites die stockbeelden, filmmateriaal en meer verkopen. Je kunt ook bij de eigenaar een licentie kopen om software en andere beschermde content te gebruiken.
Vermeld de maker als dat nodig is:
Gebruik je content of werk waarbij naamsvermelding verplicht is, vermeld de maker dan altijd. Meestal geef je de naam van de maker, het type licentie en een link naar het originele werk. Met een bronvermelding respecteer je het werk van de maker en voorkom je juridische problemen door verkeerd gebruik.
Rekening houden met auteursrecht op je website is nodig voor een juridisch veilige en betrouwbare online aanwezigheid. Volg de tips uit deze blog, dan maak je je eigen werk en voorkom je problemen met auteursrecht.
Bij WEMASY helpen we je op weg om legale content te gebruiken en je website in lijn te houden met het auteursrecht. Wil je meer weten? Lees dan onze blog over gebruiksrechten van afbeeldingen. Bouw je een nieuwe site? In onze gids over wat een website is en waarom je er een nodig hebt lees je de basis.
Veelgestelde vragen
Wat moet elke website-eigenaar weten over auteursrecht?
Elke website-eigenaar moet weten dat auteursrecht automatisch geldt voor originele content zodra die gemaakt is. Je hoeft het niet te registreren. Tekst, afbeeldingen, video's, muziek en code vallen allemaal onder het auteursrecht. Gebruik je content van iemand anders zonder toestemming of licentie, dan maak je inbreuk. Dat kan leiden tot boetes, verwijderde content en lagere posities in zoekmachines.
Mag ik afbeeldingen van internet op mijn website gebruiken?
Alleen als je toestemming of een licentie hebt, of als de afbeelding in het publiek domein valt. De meeste afbeeldingen online zijn beschermd door auteursrecht, ook als er geen copyrightvermelding bij staat. Ze gebruiken zonder toestemming is een voorbeeld van inbreuk dat tot juridische stappen kan leiden. Controleer altijd de licentie voordat je een afbeelding op je site zet.
Wat is het verschil tussen auteursrecht en fair use?
Auteursrecht geeft makers exclusieve controle over hun werk. Fair use is een uitzondering waarmee je beschermd materiaal in beperkte mate zonder toestemming mag gebruiken, bijvoorbeeld voor onderwijs, commentaar of kritiek. Of iets onder fair use valt, hangt af van het doel, de aard van het werk, hoeveel je gebruikt en het effect op de markt voor het origineel.
Hoe lang duurt auteursrechtelijke bescherming?
Voor de meeste werken geldt het auteursrecht tijdens het leven van de maker plus 70 jaar. Daarna wordt het werk publiek domein en mag iedereen het vrij gebruiken. Voor werken van bedrijven en anonieme werken gelden andere termijnen, meestal 95 jaar na publicatie.
Wat gebeurt er als iemand content van mijn website kopieert?
Je kunt bij zoekmachines een DMCA-verwijderverzoek indienen om de gekopieerde content uit de zoekresultaten te laten halen. Je kunt ook rechtstreeks contact opnemen met de eigenaar van de website en vragen de content te verwijderen. Is de inbreuk ernstig of gebeurt het vaker, dan heb je het recht om juridische stappen te zetten en een schadevergoeding te eisen. Met je auteursrecht bepaal jij hoe je content wordt gebruikt.
Helpt WEMASY me om originele content voor mijn website te maken?
Ja. De Websitebouwer van WEMASY heeft een visuele editor en schrijftools waarmee je originele pagina's, blogposts en marketingcontent maakt. Je eigen content maken is de veiligste manier om problemen met auteursrecht te voorkomen. WEMASY biedt ook templates die je aanpast met je eigen tekst en afbeeldingen, zodat elke pagina op je site echt van jou is.
